27 Mayıs 2026’da yayınlanan habere göre, ABD, teknoloji şirketleri ve üniversite altyapısıyla yapay zeka yarışında öne çıkmakta. Ülke, çip bağımlılığını ve enerji tüketimini azaltma hedefi doğrultusunda yeni stratejiler geliştirmekte. Anadolu Ajansı’nın “Zeka Yapay Yarış Gerçek” başlıklı dosyasının üçüncü bölümünde, ABD’nin yapay zeka yatırımları ve şirketlere sunduğu olanaklar detaylandırılıyor.
ABD, ChatGPT, Gemini ve Claude gibi büyük dil modellerinin yanı sıra üniversite-sanayi işbirliği ve Silikon Vadisi’ndeki girişimcilik kültürü ile yapay zekayı ekonomik, teknolojik ve stratejik bir güç haline getirmeyi amaçlıyor. Washington yönetimi, geçen yıl açıkladığı “America’s AI Action Plan” ile inovasyon kapasitesini artırmayı, yapay zeka altyapısını güçlendirmeyi ve uluslararası güvenlik-diplomasi alanında liderlik sağlamayı hedefliyor.
Özel sektör, ABD’nin bu stratejisinde önemli bir rol oynamakta. OpenAI, Google, Microsoft, Amazon, Meta, Anthropic ve Nvidia gibi teknoloji devleri, model geliştirme yarışının yanı sıra çip, bulut bilişim ve yapay zeka hizmetleri alanlarında da ülke ekonomisine katkıda bulunuyor. Geçen yıl, küresel çapta özel sektör tarafından yapılan 344,7 milyar dolarlık yapay zeka yatırımının 285,9 milyar doları ABD merkezli şirketler tarafından gerçekleştirilmiştir.
Yapay zeka gücünün büyük bir kısmı veri merkezlerinden gelmektedir. Özellikle OpenAI’nin ChatGPT ile başlattığı yaygın kullanım, yapay zekayı kullanıcıların günlük yaşamının bir parçası haline getirmiştir. ABD’de, 2022 itibarıyla 5,427 veri merkezi bulunmakta ve bu sayı ile ülke, küresel ölçekte lider konumda. Almanya ve Birleşik Krallık ise sırasıyla 529 ve 523 veri merkezi ile ABD’nin ardından gelmektedir. Bu veri merkezlerinin enerji tüketimi, ABD’nin yapay zeka stratejisinin merkezine yerleşmiştir; ülke, kişi başına düşen veri merkezi elektrik tüketiminde en yüksek paya sahip ülkelerden biridir.
Yapay zeka uygulamalarına artan talep, grafik işlem birimlerinin (GPU) erişimini ülkelerin stratejik kapasitesini belirleyen unsurlardan biri haline getirmiştir. ABD’li Nvidia’nın GPU’ları, yapay zeka modellerinin eğitimi ve uygulanması için kritik bir altyapı sunmaktadır. Ancak çip tedarikinde Tayvanlı TSMC’nin hakimiyeti, ABD’nin bağımlılığını sorgulatmakta ve bu nedenle çip yatırımlarına ağırlık verilmektedir. “America’s AI Action Plan” çerçevesinde ABD, yarı iletken üretimini iç pazara kaydırarak teknolojik güvenliğini artırmayı ve tedarik zincirini korumayı planlamaktadır.
Yapay zekanın etkisi yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmamakta. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), savaş alanındaki yeteneklerini artırmak ve bürokratik süreçlerini otomatikleştirmek için yapay zekadan yararlanmayı hedefliyor. Ancak hükümet ile yapay zeka şirketleri arasında “askeri amaçlı kullanım” konusunda anlaşmazlıklar yaşanmakta. Örneğin, yapay zeka firması Anthropic, Claude modelini “askeri amaçlar” için kullanıma açmayı reddetmiştir. Bu durum, Pentagon ile şirket arasında gerginliklere neden olmuştur. Öte yandan, OpenAI’nin hükümetle bu konudaki anlaşmalar sunduğu duyurulmuştur.
